door Michiel van Kempen
Het leek er soms op dat hij 24-uurs diensten draaide: bij nacht en ontij kon je Rolf van der Marcks commentaren verwachten op brandende maatschappelijke kwesties. Zijn vlijmscherpe reacties op zijn eigen website, Suriname Stemt, en hier op Caraïbisch Uitzicht, volgden weinig minuten op een persbericht dat hem niet zinde. Hij was vaak de eerste om te reageren op een Facebook-bericht, en wanneer er een reactie verscheen op een van zijn eigen teksten, dan stond er een minuut later alweer een reactie van zijn hand onder. Op donderdag vroeg hij me om 7 minuten over 5 in de ochtend hoe hij toch een bijschrift onder een foto geplaatst moest krijgen. De avond van diezelfde dag overleed hij, op weg naar het Academisch Ziekenhuis in Paramaribo.
Rolf van der Marck werd geboren op 20 juli 1935 in Roermond. Zijn familie beheerde de grootste Limburgse drukkerij en tekende voor veel rooms-katholiek drukwerk. De liefde voor het grafische vak, en in het verlengde daarvan voor de literatuur en zeker ook de poëzie, zou Rolf zijn leven lang blijven koesteren. Hij verhuisde naar de Randstad, trouwde en hertrouwde en volgde na zijn pensionering zijn nieuwe echtgenote naar Suriname. Hoewel zelf geen pc-techneut, zag hij wel de mogelijkheden die het internet hem bood om zijn commentaren de wereld in te sturen. Want Rolf had een groot hart voor Suriname, en verscherpte alleen maar zijn blik op allerlei toestanden die in zijn ogen niet deugden. En wat niet deugde, daar moest tegen gestreden worden, met open vizier, man en paard noemend.
Desi Bouterse noemde hij een raaskallende president. Het proces tegen de daders van de decembermoorden volgde hij op de voet en de Amnestiewet gaf hem vitriool in de pen. Hij doorzag onmiddellijk het opportunisme van Paul Middellijn toen deze een rapport opstelde om het Fort Zeelandia-complex te laten ontruimen, zogenaamd in het landsbelang maar in wezen voor diens eigen doelen. Nauwgezet volgde hij hoe er werd omgegaan met de erfenis van de slavernij en de manier waarop de slavenemancipatie wordt herdacht. Met Alice Boots en Rob Woortman kruiste hij de degens over hun biografie van Anton de Kom. Hij stoorde zich aan het onderwijs en het gebrek aan niveau en organisatiegraad van de Adek-Universiteit. De verloedering van de Surinaamse pers was Rolf een doorn in het oog: niet alleen trok hij ten strijde tegen het slechte taalgebruik en het gemis aan journalistieke principes, de Ware Tijd verweet hij visieloosheid en Starnieuws gooide hij voor de voeten dat het een charlatan als Sandew Hira wekelijks de kans geeft zijn racistisch getoonzette stukken te publiceren. Graag bemoeide hij zich met de kunsten. Het commerciële I Love Su-monument van George Struikelblok in hartje Paramaribo vond hij beneden de waardigheid van een serieus kunstenaar. De Schrijversgroep ’77 vond hij een talentloos clubje nationalisten, dat te schijterig was om zijn stem te verheffen tegen censuur en de schending van de mensenrechten. Maar hij kon ook heel mooi zijn eigen emoties en inzichten beschrijven als het ging om kunst en literatuur, getuige bijvoorbeeld zijn stukken over de poëzie van Bernardo Ashetu.
Dat hij zich met zijn teksten niet altijd vrienden maakte, was overduidelijk. Hij begreep ook wel dat zijn politieke commentaren niet zonder risico waren, en mat zich daarom een hele batterij aan pseudoniemen aan: Janus Miraculus, Edgar Mampier, Jodocus Treffers, Joshua Taytelbaum, Stanley Li A Pau, John Sterkendam, Jules Koningverander, Dennis Leguit. Hij had die pseudoniemen natuurlijk ook nodig om de scherpte van zijn toon te kunnen bewaren. En hij kon het verwachten: hij werd op de laagst mogelijke manier teruggepakt. In een anoniem commentaar op de website ILoveSu – juist een website met die naam! - werd hij ervan beschuldigd dat hij als Hollandse pedofiel zijn toevlucht tot Suriname had gezocht. Wie de Deense film Jagten gezien heeft, staat voor altijd in het geheugen gegrift wat het betekent wanneer iemand ten onrechte van pedofilie wordt beschuldigd. Rolf zocht zijn verweer in het doen van aangifte, maar het rechtssysteem van Suriname was te zwak of te beroerd om deze goedgebekte Hollander te helpen. En wat vóór hemzelf had gewerkt, werkte nu tegen hem: wat op het internet staat, verdwijnt zelden of nooit. En zo kon het gebeuren dat korte tijd later Ismene Krishnadath, de voorzitter van Schrijversgroep ’77, de pedofilie-beschuldiging kritiekloos overnam in een stuk dat verder niets met de kwestie van doen had. Ze had niet door dat ze daarmee impliciet Rolf van der Marck in het gelijk stelde in zijn kritische blik op de Schrijversgroep: veel lager kon de groep niet meer zinken.
Zoals wel meer bakra’s in de tropen schreef Rolf van der Marck graag over ‘wij Surinamers’ en dat was oprecht gemeend: hij leefde mee met de Surinamers, met hoe onkunde, onwil, lamlendigheid, corruptie en nepotisme de gewone Surinamer deden lijden. Maar tegelijkertijd vergat hij de oeroude stelregel dat een bakra in de tropen er nooit echt bij zal horen, en al helemaal niet wanneer die altijd vol kritisch en scherp gearticuleerd commentaar de publiciteit zoekt. Tegelijkertijd bestond er voor Rolf van der Marck geen keuze: hij sprak dan wel vaak over het Surinaamse geweten, maar het was allereerst zijn eigen geweten dat hem ingaf dat er over bepaalde zaken niet te marchanderen valt. Je kunt er over discussiëren of hij soms de plank missloeg en wat meer bezinning en terughoudendheid zijn stukken goed zouden hebben gedaan, maar de onvoorwaardelijkheid van zijn eerlijke engagement: Suriname Stemt zal die nog lang missen.
Read More Add a Comment
Geschokt zijn wij hier bij Suriname Stemt.. Rolf is er niet meer. Rolf overleed op donderdag 17 januari om 9 uur op weg naar het Academisch ziekenhuis. We zullen zijn kritische artikelen, maar vooral zijn kennis en inzichten heel erg missen. Rust zacht lieve Rolf.
Hier volgt het overlijdensbericht dat de weduwe ons deed toekomen:
In liefde hebben wij afscheid genomen van
Rolf van der Marck
Roermond, 20 juli 1935 Paramaribo, 17 januari 2013
Hij was een bijzonder mens
Paramaribo Ruth van der Marck-Koenders
Jerome Romeo en Nicole Rodiwongso
Chantal & Robbert Enfield
Facienne, Pharrell
Whitney van der Marck
Amsterdam Everard van der Marck
Bergen, N.H. Steven en Liesbeth van der Marck-Gebhardt,
Johan, Karel
De Overlijdens-ceremonie is op vrijdagmiddag 25 januari om 4 uur in de aula van Hennep aan de Dokter Sophie Redmond straat #246. Tussen 4 uur en 4.30 is er gelegenheid tot het nemen van afscheid. Om 4.35 uur volgt er een presentatie over Rolf, waarna de Sherwood Brothers al dansend zijn laatste wens in vervulling brengen. Om 5 uur vindt de crematie plaats. Gelieve een paloeloe, Rolf’s favoriete bloem, mee te nemen.
Correspondentieadres: Ruth van der Marck-Koenders, Afobakalaan 15, Paramaribo
Read More Add a Comment
Toegegeven, het is slechts een cosmetische ingreep, maar wel een noodzakelijke ingreep om ons van het dikwijls kwalijke gebruik van het woord holocaust als synoniem voor andere gelijksoortige misdaden tegen de menselijkheid te ontdoen. De term holocaust voor de systemtische Jodenvervolging door de Duitse nazi’s en hun bondgenoten in de aanloop naar en tijdens de Tweede Wereldoorlog is eerst aan het eind van de jaren ’80 van de vorige eeuw in zwang geraakt. Het woord holocaust is afgeleid van het oud-Griekse woord ὁλόκαυστον (holokauston), dat ‘geheel verbrand’ betekent. Dit was de aanduiding voor een brandoffer aan een godheid. De term holocaust als synoniem voor Shoah, het Hebreeuwse שואה (ha-shoah), dat ‘vernietiging’ betekent, is in zwang gekomen sinds in 1978 de spraakmakende vierdelige televisierie Holocaust door het Amerikaanse netwerk NBC is uitgezonden.
Read More Add a Comment
Deze vraag hierboven, die u maar beter als een retorische vraag kunt beschouwen, kwam bij mij op na gelezen te hebben over een door het Instituut voor Dienstverlening, Onderzoek en Studiebegeleiding (IDOS), een aan de Academie voor Hoger Kunst- en Cultuur Onderwijs (AHKCO) verbonden en door deszelfs directeur John Krishnadath geleid enquête- en onderzoeksbureau, in december gehouden steekproef in de districten Paramaribo, Wanica, Commewijne en Nickerie. Nu weet ik over dit onderzoek net zo veel, beter gezegd net zo weinig, als elke andere bezoeker van StarNieuws die daar het artikel Kiezers vragen weer om ‘reshuffelen’ van minsters hebben gelezen, want het lijkt me vreemd dat met dit onderzoek – zeker in het licht van de huidige politieke constellatie – slechts één vraag zou zijn gesteld, namelijk of er opnieuw ministers moeten worden gereshuffeld. Toch blijkt uit genoemd verslag niets anders.
Read More Add a Comment