Kort geleden heeft de Inter-American Development Bank (IDB) een onderzoeksrapport uitgebracht over tienerzwangerschappen in Latijns Amerika. Dat staat te lezen in een artikel van Astrid van Oosterum in de Ware Tijd van vandaag, waarbij ze hinderlijk genoeg onmiddellijk één conclusie uit dit rapport eruit haalt, namelijk dat het onderzoek suggereert dat tienermeisjes bewust zwanger raken om onder scholing uit te komen, om vervolgens –aanval is de beste verdediging zal ze denken– de socioloog Julia Terborg, onderdirecteur van het Ministerie van Jeugd en Sportzaken erbij te betrekkken, die stelt dat de resultaten in de studie “niet helemaal” opgaan in Suriname.
Terborg stelt dat uit meerdere onderzoeken blijkt dat de meeste tienermeisjes hier ongepland zwanger raakt. Zij geeft daarbij aan dat er een groot verschil is tussen het toekomstperspectief dat Latijns-Amerika voor vrouwen biedt tegenover dat in het Caraibisch Gebied. “Latijns-Amerikaanse landen hebben, vanuit het katholieke geloof, een veel traditioneler rolmodel.” Het is jammer en alleen maar contraproductief om onmiddellijk te gaan kissebissen over de resultaten, in plaats van de belangrijke gemeenschappelijk conclusies te trekken. Bovendien ben ik het in het geheel niet eens met Terborg dat het toekomstperspectief van vrouwen in Latijns Amerikaanse landen wezenlijk zou verschillen van hun toekomstperspectief hier. Wat te denken van het rolmodel van de Inheemsen en Marrons?
De studie toont aan dat in de zes landen waaruit gegevens zijn verzameld (helaas geeft Oosterum zeer onprofessioneel niet aan wélke landen) de lage kwaliteit van het onderwijssysteem, samen met een gebrek aan educatieve en emotionele stimulansen, reden om niet verder te studeren en liever heil te zoeken in het moederschap. Per ongeluk zwanger worden is, volgens de IDB-onderzoekers, niet de belangrijkste oorzaak voor schooluitval. Dit mag dan wel zo zijn, maar ook hier plaats ik vraagtekens bij. Nog maar kort geleden heeft het Ministerie van Onderwijs en Volksontwikkeling (Minov) dwingend moeten aangeven dat zwangerschap geen reden mag zijn voor scholen om meisjes te weren uit het onderwijs. Nog in 2010 bestond op een school in Albina het gebruik om voor het forum van alle schoolgangers aan jonge zwangere meisjes een toiletrol te overhandigen met als merknaam “tapu sjén”, bedek je schande.
Begeleiding
Het doel van de studie was om aan te tonen dat tienermoeders minder educatie genieten dan anderen en dat de relatie tussen tienerzwangerschap en onderwijsniveau sterker blijkt te zijn in Latijns-Amerika dan in andere delen van de wereld. Daarbij is Latijns-Amerika de enige regio in de wereld waar de vruchtbaarheid onder jongeren de afgelopen dertig jaar is toegenomen. De hoofdonderzoeker van IDB stelt dat beleidsmakers, docenten en ouders de verantwoordelijkheid hebben om hun kinderen waarden bij te brengen en hen te stimuleren om hogere levensdoelen te stellen. Alhoewel Terborg ook hierbij weer een kanttekening heeft te maken, kan zij niet ontkennen dat ook hier nog veel mensen onder de armoedegrens leven en dat kinderen dikwijls geen toekomstperspectief hebben. “Wanneer deze meisjes geen status kunnen halen uit onderwijs, zoeken zij het in het moederschap.” Het moederschap heeft namelijk, volgens de socioloog die expert is op dit onderwerp, nog steeds veel status. “Maar, dit is absoluut niet de grootste groep.” Begeleiding van kinderen, vooral van hen die sexueel actief zijn, is het sleutelwoord in de bestrijding van ongewenste fenomeen tienerzwangerschap. Het onderzoek is de eerste studie naar tienerzwangerschap en onderwijs in Latijns-Amerika.
Achtergrondinformatie
Uit een jaarrapport van de United Nation Population Fund blijkt dat in Suriname het percentage tienerzwangerschappen (tussen 15 en 19 jaar) 17% bedraagt. In Nederland is dit percentage 4,2%. In de periode van 1999-2002 schommelde het percentage tienerzwangerschappen tussen de 16%-20% van het totaal aantal geboorten in Suriname. Het percentage tienerzwangerschappen wereldwijd bedraagt 6% (World Population Data Sheet 1998). Het gemiddelde percentage van de tienerzwangerschappen in Suriname ligt dus fors hoger dan wereldwijd. Tienerzwangerschap brengt grote medische risico’s met zich mee, zoals uit onderzoek is gebleken:
Laag geboortegewicht Vooral bij zeer jonge tienermoeders (13 tot 17 jaar) komt extreem laag geboortegewicht voor. De hoofdoorzaak is een niet volgroeid lichaam van het meisje.
Vroeggeboorte Hoe jonger de moeder, hoe groter het risico op een vroeggeboorte. Voor 13- tot 15-jarigen is het risico op een geboorte vóór de 32e week 6x hoger dan bij 20- tot 29-jarigen. Hoofdoorzaak is een niet volgroeid lichaam.
Kindersterfte Tieners van 13 tot 15 jaar hebben een 3,5x zo hoog risico ten opzichte van 20- tot 29-jarigen op zowel sterfte in de baarmoeder als sterfte bij de bevalling.
De omstandigheden in Suriname
Er is een schrijnend tekort aan geld en middelen bij de Surinaamse overheid om aan alle noden van de bevolking tegemoet te komen. De buitenwijken en districten rondom Paramaribo zijn geïsoleerd van adequate beroepsopleidingen, gezondheidscentra en begeleiding biedende instanties. De benodigde voorzieningen liggen meestal in het centrum van Paramaribo. Door de grote werkloosheid ontbreken de financiën voor de busreis van en naar het centrum, als ook voor de kosten van ondersteuning. Daardoor zijn de doelgroepen aangewezen op hulp van en aan elkaar, terwijl de adequate kennis en juiste ervaring dan ontbreekt. Zwangere meisjes mogen op de ene school wel en op de andere school niet deel uitmaken van het onderwijs of de opleiding die zij volgen. Momenteel is de discussie gaande welke aanpak voor zwangere tieners de juiste zou zijn zodat zij hun opleiding kunnen vervolgen. In Suriname kunnen jonge moeders geen beroep doen op een uitkering of een andere vorm van inkomen. Voor een inkomen moeten zij betaalde arbeid verrichten.
De opvoedende taak is in de Surinaamse cultuur aan de moeder toebedeeld, al is het maar vanwege het grote aantal een-ouder gezinnen. De autoritaire opvoedingsstijl is de meest gangbare. Uitgangspunt daarbij is dat de kinderen afhankelijke wezens zijn tot ze in staat zijn voor zichzelf te zorgen. Kinderen wonen doorgaans lang in het ouderlijk huis, waar vaak moeder hoofd van het gezin is en alles bepalend is. Om die reden wordt het eigen initiatief aan het kind ontnomen. De opvoeding wordt afgestemd op de wensen en verwachtingen van de ouders en die zijn natuurlijk hemelsbreed verschillend tussen Paramaribo en Sipaliwini. Bij jongens wordt de nadruk gelegd op mannelijk (macho)gedrag en bij een meisje meer op de huishoudelijke taken en de eerbaarheid.
De verwekkers van kinderen bij tieners
Er is mij nergens uit gebleken dat er specifiek onderzoek is gedaan naar de verwekkers van die kinderen. Tienerjongens die uit onwetendheid en bij gebrek aan voorlichting kinderen verwekken is een te onderzoeken groep, evenals tienerjongens die die meisjes domweg misbruiken. Daarbij moet zeer zeker worden onderzocht wat hierbij de rol is van volwassenen, en wel uit tweeërlei oogpunt, enerzijds door de tiener gezochte sex of andersom, anderzijds gedwongen sex, onder te verdelen naar incestueuze sex en sex met buurlieden, dorpsgenoten, etcetera. Zeker tegen de achtergrond van wat we dagelijks in de krant kunnen lezen, namelijk het grote aantal tienermeisjes dat misbruikt wordt, incestueus of niet, is onderzoek hiernaar dringend gewenst.
Fastmouth @Twitter ID Website